afscheid en goodbye

Er is geen makkelijke manier om dit te vertellen. Er was geen makkelijke manier om het besluit te nemen. We hebben ons huisje verkocht. Het kwam misschien niet geheel onverwacht als je bedenkt wat we allemaal aan klussen in ons huis hebben gedaan om het nog mooier en nog gezelliger te maken. Vorig haar hadden we besloten minder te klussen en meer te gaan reizen. Begin dit jaar spraken we toch nog over een grote nieuwe verbouwing. Daarna is een en ander in een stroomversnelling gekomen en we moesten heel snel handelen. Het besluit om ons huis te verkopen en om te verhuizen naar een andere locatie moest snel genomen worden. Ken je het gevoel dat je een besluit neemt maar dat je gevoel er achter aan hobbelt? Alles ging eigenlijk heel snel en ons huisje werd ook heel snel verkocht. Binnenkort verhuizen we. We gaan nieuwe avonturen beleven in een modern appartement met uitzicht over de skyline van de stad. En veel reizen. We hebben kopers gevonden die, net als wij, helemaal weg zijn van ons huis. "Een nieuwe ronde, nieuwe kansen (voor het huis)". De nieuwe bewoners geven het huis nieuwe kansen en zullen het zeker nog mooier maken dan het al is. Dat betekent ook dat ik deze blog, waar ik eigenlijk al nog maar sporadisch tijd voor had of maakte, zal stoppen. Ik heb met veel overgave en plezier onderzoek gedaan naar ons huis, de geschiedenis en zijn bewoners. Ik heb er veel van geleerd en ben mede daardoor ook erg gehecht geraakt aan ons huisje en de tuin en alle medebewoners (muizen, vogels). Dat maakte afstand nemen moeilijk en ik zal het missen. Maar ik ben ook trots, op het huis en op wat we in ons huis gedaan hebben. Ik kijk nu met verlangen en spanning uit naar de nieuwe avonturen die we gaan beleven. Times are a changing. Dag little big house. Dag tuin, dag vogels en dag muisjes. Bedankt voor alles. Ik zal jullie nooit vergeten.

beter laat dan nooit

Eindelijk weet ik pfd-bestanden om te zetten in een fotoformaat. Beter laat dan nooit zullen we maar denken... Ik kan daarom ook eindelijk het artikel uit de Elandkrant aan de website toevoegen. Ik heb het (ook) geplaatst bij het originele bericht uit januari 2012.

oorlogsheld

De kleinzoon van onze bewoner, Jan Frederik Haaijen, zoon van Jacobus Frederik en Johanna Sara Gerarda Spit, is een oorlogsheld. Jan Frederik Haaijen, geboren te Willemstad, Curaçao, op 3 april 1919, sneuvelde als Luitenant ter zee 2e klasse met de bijna voltallige bemanning van de onderzeeër Hr. Ms. O16 op 15 december 1941 in de Zuid-Chinese Zee, kort na het uitbreken van de oorlog met Japan. Deze oorlog begon met de Japanse aanval op Pearl Harbour. Er zijn verschillende boeken over de ondergang van de O16 geschreven. Het wrak werd gevonden in 1995.

Het lijkt haast een vergeten oorlog. Ik kan me niet herinneren dat er veel aandacht was voor deze oorlog tijdens de geschiedenislessen op school. De meeste aandacht is altijd uitgegaan naar de Tweede Wereldoorlog, die in Europa werd uitgevochten. Maar ook in Azie waren we in oorlog. Een van de officieren die het namens Nederland opnam tegen Japan was dus Jan Frederik Haaijen. Op 12 december 1941 bracht de O16 in de Golf van Siam vier Japanse schepen tot zinken. Op de terugweg liep de O16 in een mijnenveld. Binnen enkele minuten zonk de onderzeeboot met haar gehele bemanning, op Cornelis De Wolf na. Jan Frederik was 22 toen het gebeurde. Niet lang daarna vond de Slag om de Javazee plaats.

You've got mail...

Vandaag heb ik geprobeerd het kluwen van de familie Haayen en in het bijzonder van JF Haayen, die de tweede bewoner van ons huis was, verder te ontwarren. Ik ben een eind gekomen! Ik heb nu redelijk in beeld (mede dankzij geneanet) hoe Jan Frederik (de bewoner) en zijn ouders en opa en oma heetten en wie zijn kinderen waren. Er valt veel te vertellen over de familie; dat vergt nog wat tijd. Ik heb besloten het in stapjes te doen.
Zoals ik al eerder meldde woonde Jan Frederik Haayen (ook wel Haaijen geschreven) in 1896/1897 in ons huis. Hij is geboren in 1859 en was getrouwd met Anna Maria Hendrika Elizabeth Nuboer. Hij werkte als griffier van de Raad van Justitie en het Kantongerecht, eerst op St Eustatius en daarna op St Maarten, toen hij in september 1895 een jaar betaald verlof opnam naar Nederland. Reden daarvoor was zijn gezondheid. Hij reisde met zijn echtgenote en zijn (toen) vier kinderen van Curacao naar Nederland met het stoom/zeilschip de Prins Willem IV van de Koninklijke West-Indische Maildienst (KWIM). Maildienst? Werd het woord "mail" toen ook al gebruikt? Ja. Dat werd in de 19e eeuw gebruikt voor ‘postverzending naar een van de overzeese gebieden’. ;-)
Ik heb vandaag wat informatie over het Stoomschip gevonden.

SS Prins Willem IV

Het is gebouwd in Engeland in 1894; toen de familie Haaijen de reis maakte, was het dus vrij nieuw. De eigenaar was de KWIM. In 1913 is het verkocht en omgedoopt tot SS Sardar. Op 3 november 1916 is het op een reis van Bombay naar Jeddah, in de haven van Merka-Italiaans Somaliland, gestrand en wrak geslagen.

De KWIM onderhield een lijndienst van post/cargo en passagiers tussen de West en Nederland, soms via New York. De route die in die tijd werd gevaren was: Amsterdam - Suriname - Demarara - Trinidad - Curacao - Port-au-Prince - New York. Ik weet nog niet hoe lang zo'n reis duurde. Ook weet ik niet hoeveel passagiers precies aan boord waren. Ik weet wel dat ze enkele jaren later gezamenlijk naar New York reisden met de boot, ik dacht met de Holland Amerika Lijn. Dit is allemaal te vinden in de aantekeningen in het Stamboek van West-Indische Ambtenaren. De heer Haaijen doorliep een mooie ambtelijke carriere, waarbij hij benoemd werd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau. Hij kreeg zes kinderen, waarvan er een inspecteur van de belastingen werd op Curacao. Uit de aantekeningen blijkt dat JF Haaijen senior jarenlang last van zijn gezondheid en hartproblemen had. Hij is in 1922 overleden. Zijn echtgenote overleed in 1954.

de SS Prins Willem IV

Vragen die ik nog heb zijn: waarom kwam hij naar Nederland en waarom/hoe in ons huis? Was ons huis eigendom van de overheid, die zijn ambtenaren daarin tijdelijk onderbracht? Er hebben meer ambtenaren in ons huis gewoond, militairen en leden van de hofhouding. Hoe moet het voor het gezin geweest zijn om in het koude Nederland te verblijven, terwijl zij allen in de West waren geboren en opgegroeid? 

de vlag van de KWIM

van de Van Speijkstraat naar West Indie

Tijd voor een update. Na een lange tijd van niet-historisch bloggen maar veel geklus aan ons huis heb ik deze week besloten dat het tijd was om verder te gaan met het onderzoek naar de geschiedenis van ons huis. Ik ga mij vooralsnog richten op de bewoner in 1896: J.F. Haaijen. Volgens het telefoonboek van dat jaar woonde hij in ons huis en was hij West-Indie ambtenaar van beroep. Na wat googelen en op de website van het Nationaal Archief (gahetna.nl) terecht gekomen te zijn besloot ik deze week naar het Nationaal Archief te gaan (gelukkig ook in Den Haag) om onderzoek te doen in het "Stamboek van West-Indische Ambtenaren" van het Ministerie van Kolonien waarin informatie over zijn loopbaan te vinden zou zijn.
Zoals altijd is niet meteen alles duidelijk en heb ik meer informatie nodig. Van deze J.F. Haaijen bestaan meerdere exemplaren, allemaal familie van elkaar (opa's, vaders, zoons, broers). En ze heten afwisselend Jan Frederik en Jacobus Frederik en ze hadden allemaal iets met West-Indie te maken.
De grote vraag is daarom: welke J.F. Haaijen woonde in ons huis?

Een aanknopingspunt is het geboortejaar. Een zekere Jan Frederik Haaijen is geboren op 06 juli 1859 te Curacao. Dat maakt hem 37 jaar toen hij in ons huis woonde en dat is goed mogelijk. Deze heer werkte als ambtenaar in West Indie. In de stamboeken (het zijn meerdere delen) is de informatie over zijn loopbaan nauwkeurig opgetekend (moeilijk te lezen, dat wel).

Wat ik ook vond was dat een zekere J.F. Haaijen eigenaar was van twee plantages/landhuizen op Curacao, met slaven. Ik had geen idee dat slavernij in West-Indie pas in 1863 is afgeschaft. 

J.F. (Jan Frederik) Haaijen, werd geboren op 6 juli 1859 te Willemstad, Curacao. Zijn vader heette Jacobus Frederik Haaijen en is in 1841 geboren in Curacao. Zijn grootvader, Jan Frederik Haaijen, werd in 1815 geboren. Hij was eigenaar van de Schoener Johanna te Curacao. (staat geregistreerd in de Almanak voor Nederlandsche West-Indische bezittingen, 1856, bij de Lijst der op Curacao, Bonairi en Aruba te huis behoorende schepen en vaartuigen. Als gezagvoerder staat geregistreerd: August W. Neuman, Cz) (bron: Almanak voor de Nederlandsche West-Indische bezittingen, en de kust van Guinea. Jaargang 1856 (1856)). Uit stukken van de Algemene Rekenkamer die betrekking hebben op de afschaffing van de slavernij in West-Indie heb ik gevonden dat Jan Frederik Haaijen in 1863 voor 38 slaven een vergoeding heeft ontvangen. Ik vermoed dat het hier gaat om Jan Frederik geboren in 1815, want de Jan Frederik die is geboren in 1859 en in ons huis heeft gewoond was voor deze "overdracht" in persoon toch wat aan de jonge kant. Het past wel in het plaatje van de Jan Frederik Haaijen die Schoener Johanna bezat en eigenaar was van twee plantages: Grote Blaauw en Kleine Blaauw (bron: Almanak voor de Nederlandsche West-Indische bezittingen, en de kust van Guinea. Jaargang1860 (1859)).

Op dit moment heb ik de volgende generaties J.F. Haaijen in beeld:

-Jan Frederik, geboren in 1815, getrouwd met Johanna Maria Schoonewolff (overigens heet de Schoener "Johanna" ...). Zij kregen 13 kinderen waaronder de zoons:

-Jan Frederik, geboren te Curacao op 21 oktober 1837 (ongehuwd gebleven?), en

-Jacobus Frederik, geboren te Curacao in 1841. Hij trouwde met Johanna Maria Gerlein op 20 april 1859. Niet lang daarna, op 6 juli 1859 werd geboren, hun zoon:

-Jan Frederik, geboren te Curacao (Willemstad). Hij trouwde in 1865 met Anna Maria Hendrike Elizabeth Nuboer. Zij kregen samen vijf kinderen en woonden -zoals het er nu op lijkt- in 1896/1897 in ons huis. Een van hun kinderen, een zoon heette:

-Jacobus Frederik. Hij werd geboren op 20 oktober 1887. Hier zijn de bronnen echter nog niet helemaal duidelijk. Hij zou op 23 mei 1918 te Curacao zijn getrouwd met Johanna Sara Gerarda Spit, geboren op 2 juni 1888 te Den Haag. Er bestaat echter ook informatie over (nog een zoon?) Jacobus Frederik, geboren in 1893 in St. Eustatius. Deze zou op 8 november 1911 op St. Maarten (St. Martin) zijn getrouwd met Elisabeth Anslijn Simmons (geboren te Saba) (bron: Pondes). Uit de handgeschreven aantekeningen in het Stamboek van West-Indie ambtenaren blijkt dat op 7 Okt/Dec (niet goed te lezen)1897 nog een zoon Jan geboren is.

Van de generaties ervoor en erna heb ik nog geen informatie, maar er is over Jan Frederik, die in ons huis woonde, en zijn familie die ik nu al in beeld heb, veel te vertellen. 

het gat gedicht

Vanmiddag was ik op bezoek bij onze overburen. Die wonen al meer dan 50 jaar in hun huis en hebben de bewoners van ons huis gedurende die tijd zien komen en gaan.
Het gesprek leverde mij een compleet beeld van de bewoning van ons huis op! Het gat van 1935 tot 1979 is gedicht. Door de heer Fortman, die ons huis heeft bewoond van 1926 tot 1979.

Ik kan dus nu een definitieve tijdlijn maken! Volgt binnenkort.

tijdlijn

Ik heb inmiddels een aardig overzicht van de vorige bewoners van ons huis en enkele belangrijke data. Ik heb daarom besloten het maar eens in een eenvoudige tijdlijn op een rijtje te zetten. Aan een mooiere versie wordt gewerkt!

1888 (25-07): J.W.H.J. (Johannes Wilhelmus Hendricus Jacobus) Wildeboer - eerste bewoner - Fourier bij de Grenadiers
1896: J.F. Haaijen - West-Indie Ambtenaar
1897: P. Vrugt jr - schoenenhandel aan Zoutmanstraat 40a
--------
1900: L.E. Derop
1903: J.C. de Bock - ijzer en metaalgieter; handelsreiziger; ambtenaar technisch bureau Ministerie van Kolonien
1906: C. Schenk - kleermaker
1909: H. de Hoop - schilder
1910 (29-04): H.W. (Hendrik Wilhelm) Maal - onderwijzer
1921 (09-09): H.J. (Hubertus Josephus) Schutgens - onderwijzer - komt inwonen en trouwt met een van de dochters Maal
1923 (09-02): J.N. (Johannes Nicolaas) Meeuwsen - hoefsmid
1924 (27-05): veiling woning bij Venduehuis
1925 (04-11): J.N. Meeuwsen vertrekt
         (09-11): C. (Corstiaan) Bos komt erin - concierge Kroondomein
1926 (19-08): Corstiaan Bos vertrekt
         (21-08): Th.B. (Theodorus Bernardus) Fortman komt erin - koopman [onbekend tot wanneer]
1979 (01-02): R. (Rembrandt) C.A.C. Peels huurt het huis
1986 (02-04): aankoop woning door Metterwoon BV
         (30-09): splitsing appartementsrechten
1999 (01-04): R.C.A.C. Peels beeindigt huurcontract
         (23-07): Metterwoon BV verkoopt huis aan de heer M. (Marcel) Smulders en mevrouw L. (Lucie) Scheerhoorn
-------
2004 (24-05): verkoop huis aan de heer F. (Frank) Sheldon en mevrouw M. (Myriam) Robert
2011 (23-09): verkoop huis aan ons! :-)

Er is ontbreekt dus nog informatie over de periode 1926 - 1979, vanaf het moment dat de heer Fortman in het huis woonde (tot welke datum is niet bekend) en tot het moment dat het huis werd bewoond door de heer Peels. Ook is onduidelijk wie eigenaar/bewoner/huurder van het pand zijn geweest.

In 1999 is het huis flink verbouwd, getuige de elektrabuizen die we aantroffen en waarop 1999 staat.

vorige bewoners: de jaren 80 en 90

Vorige week ontving ik bericht van de Gemeente Den Haag op mijn verzoek om informatie over de heer R.C.A.C. Peels, van wie ik wist dat hij tot april 1999 in ons huis heeft gewoond. Hij huurde het van Metterwoon BV. Metterwoon heeft met de digitalisering van archieven het dossier van ons huis vernietigd, dus er is weinig informatie bekend.

In de brief van de Gemeente staat dat de heer Peels van februari 1979 tot april 1999 in ons huis heeft gewoond. Nu heb ik in ieder geval een startdatum. Hij heeft er dus zo'n twintig jaar gewoond. Er is in die tijd zoveel veranderd!

Helaas is de heer Peels in 2003 overleden. Er kon niet meer informatie worden verstrekt. Dit betekent niet dat er niet meer informatie te vinden is. Ik ga door met mijn zoektocht.

Ter inspiratie alvast een paar sfeerplaatjes van Den Haag in de jaren 80!

Grote Marktstraat - nu auto- en tramvrij
(bron: www.hansnetten.com)

winkelcentrum Babylon - nu New Babylon
(bron: www.hansnetten.com)

de zwarte madonna - gesloopt
(bron: www.haagsallerlei.nl)

eerste bewoners: over grenadiers en jagers

uit: Kuifje-kalender

De heer Wildenboer had als beroep: "Fourier bij het Regiment der Grenadiers en Jagers". Er ging bij mij niet meteen een belletje rinkelen. Het leuke van het doen van historisch onderzoek naar je huis is dat je aan de hand van concrete aanwijzingen heel veel over de geschiedenis leert. En daarbij beperkt het zich niet alleen maar tot ons huis.

Het Regiment der Grenadiers en Jagers (zie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Garderegiment_Grenadiers_en_Jagers)
is/was een elitegroep militairen, gelegerd in de Oranjekazerne in Den Haag. De fourier was, zo leid ik af uit documenten, degene die de militairen van hun uniforms voorzag.

De Oranjekazerne in Den Haag is gebouwd in 1824 en afgebrand in 1919. In de 19de eeuw had Den Haag drie kazernes, de Frederikskazerne (1750), de Alexanderkazerne (1850) en de Oranjekazerne.
De Oranjekazerne werd gebouwd in de tuin van de Koninklijke Bibliotheek, die aan het Lange Voorhout (nr. 34) was. De tuin liep toen helemaal door tot aan de Noordsingel, de huidige Mauritskade, alwaar de ingang van de kazerne kwam. De eerste steen werd op 20 april 1824 gelegd door de kroonprins, de latere Koning Willem II. De Oranjekazerne was voor het keurregiment Grenadiers en Jagers. Naast de ingang van de Oranjekazerne stond het ouderlijk huis van Louis Couperus. Waar de kazerne heeft gestaan, bevindt zich nu het Louis Couperusplein. (bron: Wikipedia; http://nl.wikipedia.org/wiki/Oranjekazerne_(Den_Haag).

Alexandrine Tinne op haar paard aan de Kazernestraat

De Koninklijke Bibliotheek was in die tijd te vinden op het Lange Voorhout nr. 34, waar nu de Hoge Raad gevestigd is. Het was naast het huis van Alexandrine (Alexine) Tinne. Deze bijzondere vrouw was ontdekkingsreizigster en fotografe. Zij woonde op nr. 32. Er is een foto van haar op haar paard, waarmee ze naar het schijnt in zelfgemaakte jurken wilde ritten door Den Haag maakte, in de Manege aan de Kazernestraat, met op de achtergrond de Kazerne. Overigens schijnt deze manege nog steeds te bestaan (Kazernestraat 50)! Het geluk wil dat ik in de buurt werk, en in mijn lunchpauze graag even rondwandel op zoek naar historische aanwijzingen. Ik zal daarom binnenkort eens even naar de manege zoeken. Zo was ik vorige week ook op zoek naar herinneringen aan de Oranjekazerne. Die heb ik nog niet kunnen vinden. Ik weet dat de Kazerne stond waar nu het Louis Couperusplein is. Ik had daar eigenlijk wel een aandenken, gevelsteen of iets dergelijks verwacht maar die heb ik niet gevonden. Ergens in de buurt moet een "bericht uit de vorige eeuw" over de kazerne zijn; zie: http://www.budve.nl/Archipelbuurt/132/132.htm

het Couperusplein waar de Oranjekazerne stond

de ingang van de kazerne was naast het geboortehuis van Couperus

Er zijn veel foto's van de Oranjekazerne te vinden en van het dagelijks leven van de militairen daar. Voor een aardig beeld daarvan verwijs ik naar de beeldbank van het ministerie van Defensie: http://nimh-beeldbank.defensie.nl/nl/alle-afbeeldingen/weergave/search/layout/result/indeling/gallery/start/8/q/zoekveld/oranjekazerne
Maar ook het Geheugen van Nederland heeft veel mooie foto's: http://www.geheugenvannederland.nl/

de eerste bewoners! (1888 - 1896) - deel I

Deze week had ik eindelijk weer eens tijd om mijn onderzoek in het Haags Gemeentearchief voort te zetten. Het heeft weer veel informatie opgeleverd! Ik heb nu een goed beeld van de bewoners vanaf de oplevering van het huis tot de 2e Wereldoorlog. De periode 1887-1910 was voor mij nog onbekend. Vanaf 1910 woonde de heer Maal met zijn gezin in ons huis. Daar heb ik een vorige keer al over geschreven. Ik weet nu dus wie de eerste bewoners van ons huis waren!

adresboek 1889-1890

bevolkingssamenstelling

Ik heb in het HGA de "adresboeken" van Den Haag ("van 's-Gravenhage en Scheveningen") geraadpleegd, via microfiches. Ik heb veel foto's gemaakt. Bedenk, dat de foto's een zwarte achtergrond met witte lettertypes tonen, maar het in werkelijkheid precies andersom was. Die adresboeken lijken op telefoonboeken, maar dan zonder telefoonnummers, en daarin kun je vinden wie op welk adres stond geregistreerd. Die boeken werden jaarlijks uitgegeven. Als je vervolgens de naam hebt gevonden van de bewoners, kun je in de fiches met namenregisters meer informatie over die persoon vinden, bijvoorbeeld wat zijn beroep was. Dat staat er overigens niet altijd bij. Het mooie van die adresboeken is dat ze ook advertenties bevatten, en bijvoorbeeld beginnen met informatie over de grootte en samenstelling van de stad. Zie bijvoorbeeld het adresboek uit 1889-1890. Op 31 december 1888 bestond Den Haag uit ongeveer 150.000 inwoners, waarvan 80.000 vrouwen en 60.000 mannen.
Het adresboek bevatte ook een categorie beroepen, de " Beroepsgewijze lijst", alfabetisch gerangschikt, beginnend met de Advocaten. Het is interessant om te zien hoe beroepen zijn veranderd, verdwenen, anders worden genoemd of uiteraard helemaal niet zijn veranderd. Ik vermoed dat de naam "Doodskistenmaker" niet meer zoveel voorkomt... of "Ezelinnemelk"?

Zo vond ik de volgende informatie. De Van Speijkstraat wordt voor het eerst in de adressenlijsten van 1886-1887 genoemd. Het gaat dan om de huisnummers 1 tot en met 58, die aan de kant van de Van Spiegelstraat. het jaar daarop, 1887-1888, is de straat tot en met de nummers 88 bewoond. Pas in het jaar daarop, 1888-1889, verschijnt de eerste geregistreerde bewoner van ons huis: de heer J.W.H.J. Wildenboer. In dat adresboek wordt de Van Speijkstraat overigens nog als "Van Speijckstraat" geschreven!

Johannes Wilhelmus Hendricus Jacobus Wildenboer is geboren op 9 september 1861 en was getrouwd met Johanna Sneijder, geboren op 9 oktober 1860. Zij kwamen als eerste bewoners op 26 juli 1888 in ons huis wonen. Hoe zou het er toen hebben uitgezien?

WijWonen

Ons interview in de woonspecial van HaagWestNieuws.

haagwestnieuws

Vanmiddag zijn we geinterviewd door Haagwestnieuws. Ze hadden mijn artikel in de Elandkrant gelezen en me gevraagd of ze me mochten interviewen voor het hoofdartikel van de woonbijlage van de komende editie. Er zijn ook foto's gemaakt. Volgende week woensdag staan we in de krant!

de periode 1986-1999

Het was weer hoog tijd voor wat nader onderzoek naar de historie van ons huis. Helaas heb ik nog geen tijd gehad voor een vervolgbezoek aan het gemeente-archief; alle vrije tijd ging de laatste tijd op aan het klussen in huis. Vandaag was ik vastberaden een paar van mijn nog openstaande leads verder te onderzoeken. Een daarvan was van Metterwoon BV bellen. Metterwoon kocht ons huis (samen met de bovenwoning) op 2 april 1986 aan en splitste het op 30 september 1986 bij Notaris Busch in Den Haag in appartementsrechten. De jaren 80! Tijd van de krakers. Ik was zeer benieuwd wat mijn onderzoek zou opleveren.

Van Speijkstraat in 1981
(HGA)

Vandaag heb ik met Metterwoon gebeld om nadere informatie op te vragen. Ik werd bijzonder vriendelijk en behulpzaam te woord gestaan. Helaas zijn de archieven vanaf 1998 gedigitaliseerd en alles van voor die tijd is vernietigd. Ook het dossier van ons huis. Ik sprak een medewerker die wat er wel bewaard was gebleven in de computer voor me opzocht. Het pand was op 22 juli 1999 verkocht.  Vanaf het moment dat Metterwoon het huis kocht (2 april 1986) had Metterwoon de bedoeling het huis zo snel mogelijk leeg te verkopen. Maar het huis was op het moment van aankoop verhuurd en koop breekt geen huur. Pas op 1 april 1999 beeindigde de verhuurder het huurcontract. Een paar maanden daarna (22 juli 1999) verkocht Metterwoon het huis, leeg, dus zonder huurders. Het is dus zeker dat in ieder geval van de datum aankoop van het huis tot de opzegging van de huur op 1 april 1999, het was verhuurd aan dezelfde huurder. Dit was de heer RCAC Peels. Rembrandt Peels woonde al in het pand op het moment dat Metterwoon dit aankocht. Ik weet niet vanaf welk moment de heer Peels in het huis woonde. Het is ook niet met zekerheid te zeggen of de heer Peels er alleen woonde. Omdat het dossier is vernietigd zijn er geen aanvullende gegevens bekend, zoals het beroep van de heer Peels of het adres waarnaar hij vertrokken is. Dat zal ik dus nog verder moeten uitzoeken. Ik weet ook niet aan wie het pand op 22 juli 1999 is verkocht. Ook die informatie moet ik nog opvragen (bijvoorbeeld bij het kadaster of bij de notaris).
Zijn er mensen die de heer Peels en zijn familie of inwonenden kennen/kenden? Dan hoor ik dat graag en ontvang ik graag meer informatie!

--------
Wie kent de heer RCAC Peels, die gedurende 2 april 1986 tot 1 april 1999 op de Van Speijkstraat 192 in Den Haag woonde?

in het spoor van Eline

Eline Vere. Wie kent haar niet. Als je in Den Haag leeft, of liever: 's-Gravenhage, en bovendien in een huis uit 1887, is het onmogelijk niet op enig moment Eline Vere te (her)lezen. Dat ben ik op dit moment aan het doen. Eline neemt me mee naar het Haagse society-leven van rond 1885. Het leuke ervan is dat het heel herkenbaar is, omdat de plaatsten die zij bezoekt allemaal in de buurt zijn en je er zo langs kunt lopen. Tegelijk is het leven zo anders dan tegenwoordig. Het geeft wel een mooie inkijk in het leven van de "well-to-do" rond die tijd. Zo las ik gisteren over Scheveningen. Men ging in de zomer -net als tegenwoordig- naar Scheveningen. Scheveningen bestond toen vooral uit duinen en een paar villa's en hotels. Het Kurhaus was net -voor de eerste keer- gebouwd op de plaats waar het oude Badhuis van Pronk stond. Als je tegenwoordig rond het Kurhaus loopt, zie aan de zijkant, boven een souvenirwinkel, nog een gedenktegel voor de heer Pronk, die ooit besloot - met veel tegenwerking van de gemeente - dat een badhuis wel een goed idee zou zijn. Later werd hij volgens mij door de gemeente er uit gewerkt en is de gemeente het badhuis zelf gaan exploiteren omdat de gemeente inmiddels ook wel inzag dat het behoorlijk winstgevend was.

herinnering aan de vader van de badplaats, J. Pronk

Wij komen vaak in (op) Scheveningen. Het is zo heerlijk om in een stad aan zee te wonen en 's zomers en 's winters aan het strand uit te kunnen waaien. We zijn helaas niet zo'n fan van de kermiskust - naar ik begrijp de grote droom van de heer Zwolsman - die het inmiddels geworden is. Bijna alle mooie oude gebouwen zijn verdwenen, met uitzondering van het Kurhaus, dat op het nippertje nog van de sloop gered kon worden. Voor die mooie gebouwen in de plaats zijn lelijke betonnen flats en schreeuwerige etablissementen zoals Mc Donalds en het Casino in de plaats gekomen. Maar goed, het Kurhaus staat er nog. Volledig ingebouwd, waardoor het bijna niet meer opvalt. In 1885 was dat wel anders. Het was "the place to be". Er was overigens nog een pier gebouwd. Wij hebben in het Muzee in Scheveningen een leuk boekje aangeschaft " Scheveningen wordt mondain - 125 jaar Kurhaus", over de historie van het Kurhaus en met veel tekeningen en foto's; heel erg leuk. Toch vond ik het altijd lastig om me voor te stellen hoe het Kurhaus in die tijd er uit zag en gebruikt werd. Het was dus een leuke verrassing toen ik in Eline Vere een paar hoofdstukken las die hieraan gewijd zijn, en dat heel goed beschrijven. Hieronder heb ik een paar leuke passages uit het boek weergegeven.

[...]

" De trammen van den Ouden Scheveningschen weg naar het Kurhaus waren

stampvol. Zij werden op de halte Anna Paulownastraat--Laan Copes

van Cattenburg bestormd door een wachtende menigte, die, in een

oogwenk, de wagens gevuld en de perrons overladen had of de imperiale

was opgeklommen. Men verdrong elkander, zeer ernstig van gelaat,

zelfs ter wille van het kleinste staanplaatsje, onbarmhartig voor

wanhopige lotgenooten, onder wie vele dames, met een overspannen

zenuwachtigheid en een bont gefladder van lichte toiletten den tram

omliepen, turende door de glazen of zij wellicht nog een zweem van

een open plekje bespeurden. De conducteurs belden; zij riepen driftig

tot de achtergeblevenen die wenkten, en daarop dadelijk den anderen

kant uitzagen, naar de, nog onzichtbare, volgende tram; want ach,

de paarden zetten zich reeds in beweging en de ernstige gezichten van

hen, die nu blijde op elkaâr gepakt zaten, glansden van gelukzaligheid,

na de overwinning.

[...]

--Het zal stampvol zijn! meende Betsy. Maar het is natuurlijk buiten,

we behoeven dus niet bang te zijn voor een plaats....

Er woei geen zuchtje door het dichte bladerweefsel, en, na een dag

van straffe, broeiende zonnehitte, scheen er bij het eerste waas van

schemering nog een looden zwaarte in de lucht te blijven hangen. Eline,

een weinig afgemat door die warmte, welke haar zeer bleek maakte,

leunde achterover, en sprak weinig; alleen blikte zij Otto een enkele

maal tusschen hare kwijnende wimpers toe met een schalke coquetterie,

vol geluk. Betsy sprak voortdurend tegen van Erlevoort, daar Henk

ook niet spraakzaam was; hij overwoog namelijk bij zichzelven of het

niet gezelliger zou geweest zijn, thuis in den tuin thee te drinken,

dan zoo dadelijk na den eten naar Scheveningen te moeten oprukken.

[...]

Maar zij waren reeds langs de villa's van den Badhuisweg, voorbij

de Galerie, langs de achterzijde van het Kurhaus omgereden en zij

hielden voor de trappen van het terras, aan den zeekant op.

[...]

Om een tafeltje, dicht bij de muziektent, zaten de Eekhofs en de

Hijdrechten, toen Betsy, Eline, Otto en Henk door het tourniquet,

dat de controleur draaien deed, éen voor éen uitkwamen, terwijl Henk

de kaarten toonde. 

[...]

Betsy intusschen, rechts en links groetende, had verklaard, dat zij

goed zouden doen, niet langer te wandelen en naar een tafeltje om te

zien; het was zeer vol.

Gelukkig, buiten zat men overal prettig, zelfs was het te verkiezen

ver van de tent te zitten; anders verging men van het lawaai... Zij

zetten zich dus een weinig terzijde, aan den kant der Conversatiezaal,

waar nog tal van tafeltjes onbezet waren, toch vóor aan het wandelpad,

zoodat zij de menigte wandelaars konden zien en door dezen gezien

worden.

[...]

Het was reeds laat; tal van menschen waren reeds vóor het laatste nummer

vertrokken, en nu het concert uit was; vloeide de menigte langzaam

door de Kurzaal weg. Zachtjes aan temperde de luidruchtigheid van

die drukke atmosfeer vol muziek, gescherts, gasgloed en bonte kleuren

zich tot een leegte en een rust, terwijl de lantaarns reeds hier en

daar waren uitgedraaid, en slechts enkele groepjes bleven zitten,

genietende van de zachte lucht, die ruimer werd, als doorgeurd met

een zilte frischheid.... Men tuurde niet meer naar elkaâr, men zag

naar de zee, naar de lucht en den bleeken melkweg...

--Het is hier heerlijk, willen we nog wat gaan zitten? vroeg Betsy.

--Laten we liever gaan toeren! drong Eline aan; tenminste als het je

niet te laat wordt en je niet gelooft, dat de paarden moê zijn, Henk.

Betsy vond Eline excentriek om in den laten avond nog te willen

toeren, maar toch lachte zusjes idée haar ook toe. En zij begaven

zich naar de achterzijde van het Kurhaus, waar hun rijtuig wachtte,

te midden van enkele andere equipages.

Eline vond, dat de wind was opgestoken en wilde vóor zitten, onder

de half opgeslagen kap, naast Otto. Betsy beval Dirk door het Van

Stolkpark naar huis te gaan.

Stil en schimachtig schemerden de villa's tusschen de vage, donkere

massa's van het geboomte, waardoor een enkele zucht, slechts somwijlen

hoorbaar, scheen te suizelen. Maar het getrappel der paarden en het

lichte geratel der wielen over het grint bedekte dat hijgen der koelte

in het loof met een luidruchtigheid, die geen woorden verbraken."

metamorfose

Vanaf het moment dat wij, als aspirant-kopers, in ons huis rondliepen, waren we er verliefd op. We wisten zeker dat we met dit huis verder wilden. Na maanden van wachten op de feitelijke oplevering, was het eindelijk zover. We konden erin! We hadden besloten enkele verbouwingen uit te (laten) voeren, zoals vloerisolatie (heel fijn met de subsidie van de gemeente) en dubbel glas. In het dubbel glas wilden we heel graag weer het glas-in-lood terug laten brengen, dat ooit in de ramen heeft gezeten maar in de loop der tijd is verdwenen. Het was een beetje nu-of-nooit. Het zou in het dubbel glas ingepakt worden. Van te voren moesten we nadenken over het ontwerp; we wilden graag iets dat zo authentiek mogelijk leek. We hebben samen regelmatig wandelingen gemaakt door de buurt om glas-in-lood te bekijken; de een wilde rood, de ander groen.... In het nabije Regentessekwartier vonden we onverwacht in de Copernicusstraat glas-in-lood dat naar ons beider smaak was en we besloten daar voor te gaan. Henk, onze glas-in-lood vakman, kwam vervolgens langs met een aantal door hem uitgetekende ontwerpen en glas-proefjes, waarna we een weekend lang verschillende kleuren en tinten glas voor onze ramen hebben geplakt om te zien wat ons het beste beviel.

proefjes

op de ramen geplakt

Nadat we een keuze hadden gemaakt en ook gekozen hadden voor gepatineerd -oud gemaakt- lood ging Henk aan de slag en was het wachten... Het zou voor kerst klaar zijn. Vlak voor kerst kregen we het bericht dat het niet ging lukken. Jammer, maar we hadden natuurlijk wel liever dat hij zijn tijd nam. Hij beloofde wel wat foto's van het glas dat al klaar was door de brievenbus te doen. En dat deed hij. Wat werd het mooi!

vol verwachting klopt ons hart..

We hebben er een paar maanden op moeten wachten, maar vorige week was het eindelijk zover! Ons glas-in-lood is eindelijk in onze bovenlichten geplaatst. Het was een indrukwekkend moment om het glas ineens in levende lijve in onze gang te zien staan, voordat het in de ramen werd geplaatst. En 's avonds, toen we uit ons werk thuiskwamen zat het erin. Het was net of we een oud grachtenpand binnenwandelden... (en we wonen niet eens aan een gracht)! ;-) Werkelijk schitterend. We hebben een hele tijd met open mond naar de ramen staan staren. Het was nog veel mooier dan we hadden verwacht. Ons huis is nu opgesierd met schitterende glas-in-lood ramen, gemaakt door een meesterlijke vakman. We zijn er ontzettend blij mee en genieten elke dag. Ik heb al menig foto ervan gemaakt en zelfs ramen zemen is nu leuk! Zie hieronder de voor en na foto's! 

voor

na

voor

na

voor

na

Elandkrant

Op verzoek van de Elandkrant heb ik een stukje geschreven over de geschiedenis van ons huis.

Het is ook gepubliceerd op de website van het Zeeheldenkwartier: http://www.zeeheldenkwartier.nl/krant/EK_12febr.pdf

ontdekkingsreizigers

Er zijn van die dingen waar je heel erg blij van kan worden. Een van die dingen is voor ons  bijvoorbeeld ons huis. Een statig oud huis uit 1887 dat op zijn eigen manier uniek is. Alle huizen uit de buurt die misschien op dezelfde manier gebouwd zijn, zijn na 120 jaar veranderd en allemaal dus uniek. Een huis van zo'n respectabele leeftijd verdient respect. Wij beleven het wonen in ons huis als een ontdekkingstocht. We zijn niet alleen nieuwsgierig naar wie er allemaal sinds 1887 in ons huis hebben gewoond, maar ook naar "de botten" van ons huis. Hoe zag het er oorspronkelijk uit? Zoals ik al eerder postte, was er nog geen cv -uiteraard- of badkamer. In de loop der tijd zijn allerlei zaken toegevoegd of verstopt. Laag na laag is er bij gekomen, elke nieuwe bewoner heeft er het zijne mee gedaan -of niet. Zo is er een verlaagd plafond in de gang gemaakt. Niet alleen handig voor extra bergruimte, maar ook om een extra deur -naar ik aanneem tegen de kou- in te kunnen maken. En om de leidingen die over het originele plafond lopen - gas, water, elektriciteit en cv - te verstoppen. In de kerstvakantie hebben wij het verlaagd plafond er weer uitgesloopt. Nieuwsgierig als we zijn en met de behoefte om ons huis goed te leren kennen -geen no-go areas- hadden we al een paar keer met een lamp bekeken hoe "slecht" de situatie boven het verlaagde plafond er voor stond. Dat bleek best mee te vallen. Tenminste, als je leidingen en schade aan het stucwerk geen probleem vindt. Inmiddels is er weer veel licht want het verlaagde plafond hing voor het raam. Dat komt goed uit voor het glas in lood dat binnenkort in het raam komt. Op de muren was dik over het behang heengestukt. Flinke lagen die we nog moeten verwijderen. Enorme gaten in de muren waar XXL pluggen in hebben gezeten. Maar we hebben er plezier in en zien de gang als een mooi proefproject voor het ontwikkelen van onze klus-skills. Het is niet groot dus lekker overzichtelijk, het heeft toch veel elementen voor een renovatie en de troep is binnen een half uur op te ruimen dan wel uit het zicht te brengen zodat je in de rest van je huis zonder troep rustig verder kunt leven. Een kennis is renovateur van ornamentenplafonds en die komt binnenkort de schade opnemen en vertellen hoe het verholpen kan worden. Ondertussen zullen we zelf de muren schoonpoetsen (laag na laag), gaten vullen, stuken of behangen, de leidingen oppoetsen, alles schilderen en de vloer betegelen. Het wordt vast heel erg mooi!

paneel verborgen achter triplex plaat

Zo pelden we dit weekend weer een laagje af. In onze woonkamer naast de tuindeuren zaten gladde boardpanelen op de muren. Er tekenden zich vaag wat puntjes af op de boards en ook op de zijkant leek er iets op getimmerd te zijn.

We hadden het vermoeden dat achter deze boards wel eens hele mooie oude panelen zouden kunnen zitten. Het bleek te kloppen! Na wat voorzichting sloopwerk kwam het tevoorschijn. Is het niet mooi? Er moet nog wat hersteld en opgepoetst worden, maar je ziet nu al het potentieel. Het past zoveel beter in het huis. Zo is het vroeger bedoeld geweest.

hallo paneel!

paneel 2.0

Dezelfde panelen zitten ook achter de cv in de woonkamer (achter de radiatorombouw). Ook hier moet nog wel wat opgeknapt worden voordat dat weer toonbaar is. 

panelen achter radiator

Dezelfde panelen zitten ook in de oude deuren in huis. Zelf vind ik de keukendeur ook bijzonder mooi, omdat hij niet alleen de oude panelen heeft, maar ook het oude glas. Ook al zijn alle deuren verzakt en scheef, ik vind ze prachtig!

keukendeur

Het geeft een goed gevoel om het huis laagje voor laagje af te kunnen pellen tot zijn oorspronkelijke vorm. Een plafond dat verstopt heeft gezeten in het donker, een houten paneel dat achter een stuk board zat; ineens is er weer licht en kan het weer ademen! Het voelt ook een beetje als het huis in ere herstellen. In ruil daarvoor krijgen we telkens nieuwe cadeautjes van ons huis. Het voelt als een ontdekkingstocht en wij zijn ontdekkingsreizigers.

feestdagen

De feestdagen zijn leuk en gezellig en druk. Het is fijn om familie en vrienden weer te zien. Tussen de sociale dingen door proberen we ook wat tijd voor onszelf vrij te maken. Dat valt niet altijd mee. Ons huis vraagt ook nog steeds de nodige aandacht en tijd. Zo waren we de afgelopen drie dagen weer aan het klussen. We hebben het verlaagde plafond in de gang verwijderd. Dat gaf enorm veel rommel! Maar leverde ook veel licht en ruimte op, want het verlaagde plafond zat ongeveer een meter onder het originele plafond.

Het was dichtgetimmerd en werd door de vorige bewoners als extra opbergruimte gebruikt. Er kwamen onder meer oude studieboeken te voorschijn, oud behang in een sixties print, en een IKEA gids van 10 jaar geleden... Het plafond bedekte het raam boven de voordeur grotendeels. Aan de onderkant was een gipsplaat bevestigd met inbouwspotjes. Alles is nu verwijderd. Dat betekent ook dat je de leidingen (cv, gas, elektra, water) weer ziet. Op zich vinden we dat niet erg, als het netjes is afgewerkt. We zullen de komende tijd wel druk zijn met het opknappen van onze gang. Ondertussen werkt Henk, onze glas-in-lood expert aan nieuwe bovenlichten voor ons huis. Hij heeft wat foto's van het voorlopige resultaat langs gebracht. Het wordt nog ingepakt in dubbel glas; dat vind ik best wel jammer want ik vermoed dat je dan de mooie glasstructuur minder goed ziet, maar het is wel beter voor de isolatie. Boven de voordeur gaat het er zo uit zien:

Het ontwerp is van onszelf, maar is een goede kopie van een authentiek voorbeeld in de buurt. Ik vind het zo mooi, kan niet wachten tot het er in zit!

vorige bewoners: april 1910-maart 1923

Op 29 april 1910 woonde de heer Hendrik Wilhelm Maal, geboren op 9 april 1879, op de Van Speijkstraat. Hij was onderwijzer en was getrouwd met Cornelia Maria Johanna Waardeloo. Ze verhuisden op 2 maart 1923 naar de Van Diemenstraat 180; om de hoek dus. Het echtpaar Maal kreeg vier kinderen.

Op 7 september 1921 kwam Hubertus Josephus (Jos) Schutgens op de Van Speijkstraat inwonen. Jos Schutgens, geboren op 18 oktober 1898, was leraar B.L.O. (Buitengewoon Lager Onderwijs). Wellicht kende hij de heer Maal uit het onderwijs. Hij verhuisde tegelijk met de familie Maal op 2 maart 1923 naar de Van Diemenstraat 180. Op 25 april 1928 trouwde hij met een van de dochters van de familie Maal, Anna Gerarda Maria Maal, geboren op 4 januari 1908.

Naar alle waarschijnlijkheid werkte de heer Schutgens als leraar op de Vincentius school aan het Westeinde 99 in Den Haag. Ik meen hem te hebben gevonden op een foto van het onderwijspersoneel uit 1920 (tweede van links; boven). Hij moet daar ongeveer 22 jaar zijn. De Vincentiusschool was een RK-school die op 2 juli 1849 is opgericht door de Vincentius Vereniging in Den Haag. Vanaf 1861 wordt het onderwijs verzorgd door de Broeders van Maastricht. Het gebouw bestaat inmiddels niet meer. De school bestaat nog wel, onder de naam Carolus school.

Vincentius school

Overigens keerde de heer Schutgens op 2 november 1925 terug naar de Van Speijkstraat, maar dan naar het huis ernaast: nummer 186. Op 5 mei 1926 verhuisde hij naar nummer 169A; het huis ertegenover. In 1929 verhuisde hij - inmiddels getrouwd met Anna Gerarda Maria Maal - naar Limburg, waar hij vandaan kwam.

Van Speijkstraat in 1905
(HGA)